Wagner Tannhauser, WWV 70

Tannhäuser (pełny tytuł Tannhäuser und der Sängerkrieg auf Wartburg / Tannhäuser and the Contest Singers' at Castle Wartburg) to opera w trzech aktach, napisana przez Ryszarda Wagnera w latach 1842–1845 i oparta na dwóch odrębnych niemieckich legendach: legendzie o Tannhauserze i Legendzie Konkursu Piosenki. Prawykonanie opery odbyło się w Dreźnie w 1845 r., ostatnia rewizja tej wersji nastąpiła w 1860 r. Jednak w 1861 r. wprowadzono pewne zmiany w związku z drugą premierą w Paryżu, która okazała się fiaskiem po sabotowaniu przedstawień przez niektórych członków Jockey Clubu, co ostatecznie przekonało Wagnera do porzucenia pomysłu osiedlenia się w Paryżu.